Publius - Overheidscontracten

PPS in crisis?

2012-02-16T07:50:00.003+01:00

Zo wordt toch gesuggereerd in een krantenartikel in De Standaard van 15 februari 2012:

"BRUSSEL - Scholen bouwen via alternatieve financiering gaat niet snel genoeg voor de Vlaamse meerderheid.
De financiering van nieuwe scholen zal in de toekomst wellicht niet meer gebeuren via een publiek-private sponsoring. Dat zei Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) gisteren in de commissie Financiën. Publiek-private samenwerking (pps) is een alternatief financieringsmodel.

Vlaanderen sloot in een eerste ronde op die manier al 150 voorcontracten af. Dat is goed voor 200 schoolgebouwen. Alleen: geen enkel lokaal staat er al. Volgens Peeters hebben de plannen vertraging opgelopen door de financiële crisis in Europa. Dat hield de Vlaamse regering echter niet tegen de belofte te maken nog deze legislatuur een tweede inhaalronde te organiseren. Maar opvallend: niemand van de meerderheid lijkt vragende partij om dat via pps te doen. ‘Om de scholeninfrastructuur te renoveren, gaat het systeem van pps niet snel genoeg', aldus Kris Peeters. ‘Ik denk niet dat we een tweede ronde op dezelfde manier gaan organiseren."

Benieuwd of en hoe PPS - in het bijzonder de fiscaal/financieel georiënteerde PPS - stand houdt in deze tijden van crisis.

Handleiding overheidsopdrachten voor ondernemingen

2012-02-03T16:36:00.000+01:00

De Cel overheidsopdrachten van de FOD Personeel en Organisatie heeft een handleiding opgesteld voor ondernemingen die aan overheidsopdrachten willen deelnemen.

Het is geen juridisch werkstuk, maar een praktische handleiding die voor elke fase van de gunningsprocedure enkele valkuilen toelicht. De gids is toegespitst op opdrachten van leveringen en diensten, maar ook relevant voor opdrachten van werken.

De handleiding is beschikbaar als Word-document op de website van de federale overheid.

Ook een verwarde prijsverantwoording kan volstaan om een offerte onregelmatig te verklaren

2012-02-02T18:28:00.002+01:00

In een niet-gepubliceerd arrest van 30 januari 2012 bevestigde het hof van beroep van Brussel dat een prijsverantwoording niet enkel kan verworpen worden omdat ze foutief of onvolledig is, maar ook omdat ze (te) verward is:

“Hieruit kan afgeleid worden dat de offerte van appellant als onregelmatig werd beschouwd wegens de verwarde en dan ook onvoldoende verantwoording door de aannemer van de eenheidsprijs in post nr. 11 en het abnormaal hoge verschil met de raming en het gemiddelde van de inschrijvers. Deze beslissing van het bestuur is op zich niet foutief.”

Referentie: Brussel, 30 januari 2012, A.R. 2009/AR/1875 (PUB501418)

Nieuwe regelgeving voor overheidsopdrachten op defensie- en veiligheidsgebied

2012-02-01T09:36:00.001+01:00

In het Belgisch Staatsblad van 1 februari 2012 verscheen de nieuwe regelgeving inzake overheidsopdrachten in de defensie- en veiligheidssector. Het betreft:

Grondwettelijk hof bevestigt verschil in schadevergoedingsregel tussen aanbesteding en offerteaanvraag

2012-01-12T16:01:00.000+01:00

Artikel 15 van de Overheidsopdrachtenwet van 24 december 1993 bepaalt dat bij een aanbestedingsprocedure de opdracht moet worden toegewezen aan de laagste regelmatige inschrijver "op straffe van een forfaitaire schadeloosstelling vastgesteld op 10 pct. van het bedrag zonder belasting op de toegevoegde waarde van deze offerte". Voor overheidsopdrachten bij offerteaanvraag voorziet de wet niet in een forfaitaire schadevergoeding en moet een eisende partij de concrete schade (desnoods het verlies van een kans) bewijzen.

In arrest nr. 173/2011 van 10 november 2011 bevestigt het Grondwettelijk Hof dat deze verschillende regelingen geen schending uitmaken van het gelijkheidsbeginsel.

In een antwoord op een prejudiciële vraag van de rechtbank van eerste aanleg te Brussel, stelt het Hof:

"In een gunningsprocedure bij wege van aanbesteding moet de aanbestedende overheid één enkele rangschikking van de regelmatige offertes opstellen op basis van de voorgestelde en verbeterde prijzen (artikel 113 van het koninklijk besluit van 8 januari 1996 betreffende de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten en de concessies voor openbare werken). Die bepaalt dus op louter mathematische wijze welke inschrijver de 'laagste regelmatige offerte' heeft ingediend. De rechter kan in dergelijke gevallen met zekerheid vaststellen aan wie de opdracht had moeten worden gegund.

In een gunningsprocedure bij wege van offerteaanvraag beschikt de aanbestedende overheid daarentegen over een ruime beoordelingsbevoegdheid bij het kiezen van de 'voordeligste regelmatige offerte' op grond van de gunningscriteria. Gelet op die beoordelingsbevoegdheid, kan de rechter in de regel niet met dezelfde zekerheid vaststellen of de opdracht had moeten worden toegewezen aan de inschrijver die meent ten onrechte te zijn geweerd."

Niet becijferde prijsverantwoording (bij een overheidsopdracht) is mogelijk voor totaalprijs

2011-12-20T14:08:00.003+01:00

De Raad van State heeft in het arrest nr. 212.691 van 19 april 2011 aangegeven dat “niet cijfermatige gegevens een prijsverantwoording [kunnen] uitmaken, te meer omdat in dit geval een prijsverantwoording werd gevraagd voor de totaalprijs”.

Dit is ook maar logisch. Anders oordelen zou immers betekenen dat de inschrijver alle kosten zou moeten verantwoorden opdat een totaalprijs kan verantwoord worden.

Vandaar dat in de praktijk zelden enkel prijsverantwoording wordt gevraagd voor de totaalprijs, maar veelal ook voor enkele in het oog springende posten.

Europese Commissie publiceert drempelbedragen voor overheidsopdrachten in periode 2012-2013

2011-12-08T17:57:00.001+01:00

Op 2 december 2011 verscheen in het Publicatieblad van de Europese Unie de verordening nr. 1251/2011 van de Europese Commissie met de drempelbedragen voor 2012 en 2013. Deze bedragen bepalen welke overheidsopdrachten aan de Europese bekendmakingsregels onderworpen zijn.

De bekendmakingsdrempels voor de klassieke sectoren zijn:

voor leveringen en diensten: 200.000 euro (vroeger: 193.000 euro)(met uitzondering van bepaalde "centrale overheden")
voor werken: 5.000.000 euro (vroeger: 4.845.000 euro)

De bekendmakingsdrempels voor de nutssectoren zijn:

voor leveringen en diensten: 400.000 euro (vroeger: 387.000 euro)
voor werken: 5.000.000 euro (vroeger: 4.845.000 euro)

Vlaamse PPS-vergoedingen gaan in stijgende lijn

2011-12-02T13:48:00.001+01:00

In een antwoord op een parlementaire vraag van Lode Vereeck gaf minister van begroting Muyters een overzicht van de beschikbaarheidsvergoedingen die de Vlaamse overheid dient te betalen in het kader van PPS-projecten.

Een van de kenmerken van publiek-private samenwerking is dat de investering veelal buiten de begroting van de overheid blijft, maar dat de overheid wel een jaarlijkse vergoeding dient te betalen. Het antwoord van de minister geeft een beeld van de omvang en de impact van de beschikbaarheidsvergoedingen.

In 2011 betaalde de Vlaamse overheid voor 84 miljoen euro beschikbaarheidsvergoedingen. De vergoedingen zullen de komende jaren sterk toenemen:

in 2012: 102,2 miljoen euro
in 2013: 176,3 miljoen euro
in 2014: 297,5 miljoen euro

Het betreft telkens de beschikbaarheidsvergoeding die de Vlaamse overheid verschuldigd is. In bepaalde gevallen dragen ook andere partners bij. Dit is onder meer het geval voor de investeringen in schoolinfrastructuur, waarbij ook de onderwijsinstellingen een deel van de vergoedingen betalen.

Bestuurlijk toezicht kan naleving overheidscontract afdwingen

2011-12-01T14:09:00.001+01:00

In een zaak voorgelegd aan de Raad van State die uiteindelijk aanleiding gaf tot het arrest nr. 214.025 van 21 juni 2011 moest de Raad van State zich uitspreken over het vernietigingsberoep tegen een ministerieel besluit van het college van burgemeester en schepenen van B. houdende vaststelling van de meerwaarde die moet betaald worden aan de stad door een bedrijf bij de voortverkoop van een perceel industriegrond.

Niettegenstaande in de initiële koop-verkoopovereenkomst tussen de gemeente en de oorspronkelijke eigenaar was bedongen dat de gemeente de goedkeuring aan een voortverkoop van het industrieterrein niet zou weigeren (indien de derde zich schriftelijk verbindt alle verplichtingen van deze overeenkomst over te nemen en na te leven), had de stad haar goedkeuring voor de voortverkoop verbonden aan het betalen van een “meerwaarde” van 120.000 euro.

In het kader van het bestuurlijk toezicht vernietigde de minister de beslissing van de stad houdende het (slechts) voorwaardelijk akkoord gaan met de voortverkoop (mits de wettelijke betaling van een meerwaarde).

De minister overweegt dat in de oorspronkelijke koop-verkoopovereenkomst tussen de partijen werd bedongen dat de voortverkoop “niet zal worden geweigerd als de koper zich er schriftelijk toe verbindt alle verplichtingen van de overeenkomst over te nemen en na te leven”. Het heet dat deze verbintenis van de stad geen discretionaire bevoegdheid inhoudt die zou toelaten nog bijkomende voorwaarden op te leggen, maar integendeel een exhaustieve en gebonden bevoegdheid betreft, die de gemeenteraad ertoe verplicht de goedkeuring te geven als alle voorwaarden zijn vervuld.

De stad B. wierp op voor de Raad van State dat “de minister krachtens artikel 144 van de Grondwet evenwel niet bevoegd [is] om te oordelen over de vraag welke burgerlijke / subjectieve rechten er uit de tussen partijen gesloten overeenkomst afgeleid kunnen worden”. Artikel 105 en 108 van de Grondwet, die de bevoegdheden van de uitvoerende macht vastleggen, zouden zijn geschonden.

De Raad van State weerlegt:

“In de bestreden beslissing wordt overwogen dat het besluit van het college van burgemeester en schepenen van 16 augustus 2007 een uitvoering is van het gemeenteraadsbesluit van 11 december 2006, dat een schending uitmaakt van de verbindende kracht van de overeenkomst van 13 december 1995 en dat het eerst vermelde besluit hiermee op zijn beurt de verbindende kracht van deze overeenkomst schendt en derhalve in strijd is met artikel 1134 B.W.

Overeenkomstig artikel 249 van het Nieuwe Gemeentedecreet beperkt de toezichthoudende overheid zich tot een toetsing aan het recht en aan het algemeen belang, m.n. elk belang dat ruimer is dan het gemeentelijke belang. Uit niets blijkt dat de burgerlijke rechten en in het bijzonder artikel 1134 B.W. uit de voormelde toetsing aan het recht moet worden gehouden.

Het middel is ongegrond.”

Het beginsel “pacta sunt servanda” lijkt steeds meer onverkort te gelden bij overheidscontracten. Uit dit arrest kan geleerd worden dat de miskenning van een contract door een overheid niet enkel kan bestreden worden voor een rechtbank, maar, in de mate de miskenning resulteert in een voor schorsing en vernietiging vatbare bestuurshandeling, evenzeer voor het bestuurlijk toezicht (de gouverneur, respectievelijk de minister).

* *

Het bestuurlijk toezicht kan een gemeentelijke beslissing schorsen of vernietigen wegens miskenning van de contractuele verplichtingen die de gemeente t.o.v. derden heeft opgenomen.

Wie kritiekloos inschrijft voor opdracht kan onwettigheid van bestek niet meer inroepen: einde van de Labonorm-leer?

2011-11-10T09:31:00.000+01:00

In het arrest Labonorm van 2 december 2005 stelde de algemene vergadering van de Raad van State dat "de mogelijkheid om onmiddellijk een beroep tot nietigverklaring en een vordering tot schorsing in te stellen tegen de beslissing om het bestek vast te stellen, niet wegneemt dat de onrechtmatigheden die een inschrijver aan een besteksbepaling verwijt, ook nog op ontvankelijke wijze mogen worden ingeroepen tegen latere beslissingen in het kader van de gunningsprocedure; dat de verzoekende partij derhalve tot staving van haar beroep tegen de bestreden beslissingen de onwettigheid mag inroepen van het bestek, zelfs indien zij de beslissing tot vaststelling van het bestek als zodanig niet heeft aangevochten bij de Raad van State".
Samengevat: ook bij het aanvechten van de gunningsbeslissing kon de inschrijver de onwettigheid van het bestek inroepen.

In arrest nr. 214.782 van 10 augustus 2011 oordeelt de Raad van State echter als volgt:

"Ten slotte werpt de verzoekende partij nog op dat de opgegeven beoordelingsmethode het gelijkheidsbeginsel zou schenden en de puntenspreiding als resultaat van de methodiek niet in verhouding zou staan tot de verschillen tussen de offertes.

(...)

Vastgesteld dient te worden dat de verzoekende partij de reeds in het bestek aangekondigde methode, bij kennisname van het bestek, geenszins heeft betwist.
Door zonder meer aan de procedure deel te nemen moet de verzoekende partij worden geacht het grievend karakter dat, zoals zij betoogt, aan de gekozen procedure kleeft, zelf te hebben geaccepteerd. Door later in een jurisdictionele procedure voor de Raad van State op die grief een middel te steunen, handelt zij niet met de zorgvuldigheid die ook van de burger mag worden verwacht als deze deelnemer is aan een bestuurlijk beslissingsproces. De betrokken grief lijkt dan ook niet meer nuttig en ontvankelijk te kunnen worden aangebracht in de procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid ten gevolge van de eigen niet-diligente houding van de verzoekende partij."

De Raad van State lijkt met andere woorden de Labonorm-doctrine op de helling te zetten. Een vraag die zich stelt is of de verwijzing naar procedure van de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid impliceert dat de Raad een andere zienswijze zal hanteren in een annulatieprocedure.

Europees Parlement wil overheidsopdrachten eenvoudiger, flexibeler en toegankelijker voor KMO's

2011-11-05T15:40:00.000+01:00

Op 25 oktober 2011 keurde het Europees Parlement een 2011/2048 goed betreffende modernisering van het beleid inzake overheidsopdrachten (persbericht Parlement; volledige tekst).

Een van de maatregelen die het parlement voorstelt is de invoering van een "elektronisch aanbestedingspaspoort" dat door alle lidstaten zou worden geaccepteerd en waarmee het bewuste bedrijf zou kunnen aantonen dat het voldoet aan de voorwaarden van de EU-wetgeving inzake overheidsopdrachten. Een andere manier van vereenvoudigen is dat aanbestedende diensten waar mogelijk genoegen nemen met de eigen verklaring van inschrijvers en pas na gunning van de opdracht de bewijsstukken opvragen.

De resolutie bepaalt verder dat de gunningscriteria flexibiler moeten kunnen worden vastgesteld. Zo moet meer aandacht kunnen worden besteed aan de sociale effecten en de milieueffecten van de ingediende offertes.

Het parlement stelt ook vast dat kleine en middelgrote ondernemingen slechts 31% tot 38% van de (waarde van alle) overheidsopdrachten toegewezen krijgen, terwijl hun globale aandeel in de economie goed is voor 52%. Om de KMO's een betere kans te geven inzake overheidsopdrachten, wensen de Europese parlementsleden dat overheidsopdrachten vaker in diverse, kleinere loten worden verdeeld.

De resolutie is het antwoord van het Europees Parlement op het Groenboek van de Europese Commissie van 7 januari 2011 "betreffende de modernisering van het EU-beleid inzake overheidsopdrachten. Naar een meer efficiënten Europese aanbestedingsmarkt".
Verwacht wordt dat de Commissie in december 2011 concrete hervormingsvoorstellen doet.

De concurrentiedialoog treedt versneld in werking !

2011-09-23T15:06:00.001+02:00

Vandaag is het KB van 12 september 2011 tot vaststelling, wat de procedure van de concurrentiedialoog betreft, van de inwerkingtreding van de wet overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten van 15 juni 2006 en van de uitvoeringsbepalingen ervan, alsook van de nadere toepassingsregels van die procedure gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

Dit KB maakt vanaf haar inwerkingtreding op 28 september 2011 het gebruik van de concurrentiedialoog mogelijk.

In het bijzonder verklaart het KB een aantal bepalingen inzake motivering, informatie en rechtsmiddelen van boek IIbis van de wet van 24 december 1993 en van het KB van 26 september 1996 inzake de uitvoering van overheidsopdrachten van toepassing.

De concurrentiedialoog kan enkel toegepast worden voor bijzonder ingewikkelde opdrachten, wanneer de aanbestedende overheid niet in staat is de technische middelen te bepalen die aan haar behoeften kunnen voldoen of te beoordelen wat de markt te bieden heeft op het vlak van technische, financiële of juridische oplossingen.

Deze gunningswijze laat de aanbestedende overheid toe om de inschrijvers reeds bij de opmaak van het bestek te betrekken.

De inwerkingtreding van de bepalingen inzake de concurrentiedialoog wordt versneld naar aanleiding van een inbreukprocedure die de Europese Commissie recent opgestart is tegen de Belgische Staat in een dossier van de Duitstalige Gemeenschap inzake scholenbouw.

Desalniettemin wil dit KB enkel een overgangsoplossing bieden in afwachting van het gehele inwerkingtreding van de nieuwe regeling overheidsopdrachten.

Wordt vervolgd...

De nieuwe overheidsopdrachtenreglementering in stroomversnelling: na het KB Plaatsing Overheidsopdrachten wordt nu ook de wet van 15 juni 2006 aangepast

2011-08-29T12:16:00.000+02:00

In de nasleep van de publicatie van het KB Plaatsing Overheidsopdrachten is vandaag ook de wet van 5 augustus 2011 tot wijziging van de wet overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten van 15 juni 2006 gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

Deze wetswijziging beoogt voornamelijk de terminologie van de wet van 15 juni 2006 af te stemmen op de terminologie van het KB Plaatsing Overheidsopdrachten. Zo bijvoorbeeld wordt een opdracht niet langer 'gegund', maar wel 'geplaatst'. Ook worden het dynamisch aankoopsysteem, de elektronische veiling en de raamovereenkomst uitdrukkelijk in de wet ingeschreven.

Ingevolge een tweede wetswijziging, eveneens vandaag gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad, is het mogelijk om de regeling inzake rechtsbescherming uit te breiden naar opdrachten op het gebied van veiligheid en defensie.

Geen absolute verplichting tot openbare verkoop van onroerende goederen van lokale besturen?

2011-08-29T09:19:00.000+02:00

Lees hier het bericht op onze blog Lokale besturen.

De nieuwe gedaante van de onderhandelingsprocedure met bekendmaking na het Plaatsings-KB

2011-08-25T07:47:00.001+02:00

Reeds eerder maakte deze blog melding van de mogelijkheid die het nieuwe KB plaatsing overheidsopdrachten klassieke sectoren voorziet om in het geval van een opdracht voor werken met een geraamde waarde lager dan € 600.000 (excl. btw) toepassing te maken van de onderhandelingsprocedure met bekendmaking. Voor opdrachten voor leveringen en diensten is deze mogelijkheid voorzien voor niet-Europese opdrachten, m.a.w. tot € 193.000 (excl. btw).

Voor deze opdrachten kan de onderhandelingsprocedure een vereenvoudigde vorm aannemen. In plaats van de verplichte procedure in twee stappen, kan de selectiefase achterwege gelaten worden en kunnen zoals bij de open procedures alle belangstellende aannemers, leveranciers of dienstverleners een offerte indienen. Er moet dus voorafgaandelijk geen aanvraag tot deelneming meer ingediend worden.

De minimumtermijn voor de ontvangst van de offertes is tweeëntwintig (22) kalenderdagen te rekenen vanaf de datum van verzending van de aankondiging van de opdracht. Bij de open procedure (openbare aanbesteding en algemene offerteaanvraag) bedraagt deze termijn zesendertig (36) kalenderdagen. Ingeval van spoed én elektronische aankondiging kunnen deze termijnen verkort worden tot tien (10) kalenderdagen.

Voor de wettelijke hypotheses, andere dan deze gebaseerd op het geraamde bedrag van de opdracht, blijft de onderhandelingsprocedure in zijn 'gewone' gedaante met voorafgaandelijke selectiefase van toepassing.

Drempels onderhandelingsprocedure veranderd

2011-08-22T19:00:00.008+02:00

Reeds eerder maakte deze blog melding van een nieuw KB overheidsopdrachten van 15 juli 2011, verschenen in het Belgisch Staatsblad van 9 augustus 2011.

Met dit KB worden de mogelijkheden om beroep te doen op de onderhandelingsprocedure verruimd.

Vooreerst is de drempel van 67.000 euro (excl. btw) om de onderhandelings-procedure zonder bekendmaking toe te passen, opgetrokken tot 85.000 euro(excl. btw) (goed te keuren bedrag). Voor diensten van financiële instellingen, onderzoeks- en ontwikkelingswerk en alle diensten van de B-lijst (waaronder ook juridische diensten) is geen bekendmaking vereist tot € 193.000 (excl. btw). Voor opdrachten opgedeeld in percelen geldt dan weer een beperking van 30.000 euro(excl. btw) per perceel

Het aanvaarden van opdrachten louter op grond van factuur is mogelijk tot 8.500 euro , daar waar dit momenteel beperkt is tot 5.500 euro.

Nieuw is dat de onderhandelingsprocedure met bekendmaking mogelijk wordt voor opdrachten voor werken met een geraamde waarde lager dan 600.000 euro. Voor opdrachten voor leveringen en diensten is de grens bepaald op 193.000 euro. Dit laatste is ook de drempel voor de Europese publicatie.

Voor opdrachten die te groot zijn om te gunnen zonder bekendmaking, zal deze nieuwe rechtsgrond tot een bepaald bedrag dus de ideale rechtsgrond zijn om alsnog te gunnen met toepassing van de onderhandelingsprocedure.

Overheid kan in geding niet de regelmatigheid betwisten van offerte die zij eerder in aanmerking nam

2011-08-12T12:03:00.000+02:00

In arrest nr. 210.969 van 3 februari 2011 sprak de Raad van State zich uit over een exceptie van de aanbestedende overheid dat de vordering van een van de inschrijvers moest worden afgewezen omdat de offerte niet regelmatig was. De reden voor de onregelmatigheid was het gebrek van een exploitatievergunning. Tijdens de gunningsprocedure had de aanbestedende overheid de offerte echter niet afgewezen als onregelmatig.

De Raad van State verwierp de exceptie op grond van volgende overwegingen:

"De verwerende partij werpt in de memorie van antwoord een exceptie op betreffende het belang van de verzoekende partij. De verwerende partij betoogt dat de verzoekende partij niet doet blijken van het vereiste belang aangezien zij niet aannemelijk maakt dat de vernietiging van de bestreden toewijzingsbeslissing haar tot voordeel kan strekken nu zij niet over de vereiste exploitatievergunningen beschikt om de opdracht te kunnen uitvoeren.

Beoordeling

In de bestreden toewijzingsbeslissing wordt gesteld dat alle inschrijvers voldoen aan de selectiecriteria. De toewijzingsbeslissing zegt niets over de regelmatigheid van de inschrijvers en neemt blijkbaar impliciet aan dat de vier kandidaten regelmatig zijn.

Ook het gunningsverslag spreekt van vier regelmatige inschrijvers, dus ook de verzoekende partij, en stelt ter zake niet vast dat er geen exploitatievergunning is. Er wordt aldus ook in het gunningsverslag geen uitdrukkelijk voorbehoud gemaakt bij de regelmatigheid van de offerte van de verzoekende partij; er wordt enkel in vermeld dat “[d]e duurtijd van de exploitatievergunning van Borchers [...] niet duidelijk vermeld [is]” doch dat deze bemerking niet “weerhouden” werd in de puntentoekenning. Voorts werden de offertes van de verzoekende partij getoetst aan de gunningscriteria. Dienvolgens moet er worden vanuit gegaan dat de verwerende partij de offertes van de verzoekende partij als regelmatig heeft aanvaard, minstens niet als substantieel onregelmatig heeft aangemerkt. Een als substantieel onregelmatig bevonden offerte mag immers niet in aanmerking komen voor de rangschikking met het oog op de toewijzing van de opdracht.

De stelling van de verwerende partij om de offertes van de verzoekende partij thans als onregelmatig te beschouwen, druist in tegen haar eerdere handelwijze.

De exceptie wordt verworpen."

Een nieuw KB overheidsopdrachten ... Wat is er reeds? Wat moet er nog komen?

2011-08-10T18:58:00.003+02:00

Reeds eerder maakte deze blog melding van een nieuw KB overheidsopdrachten van 15 juli 2011, verschenen in het Belgisch Staatsblad van 9 augustus 2011.

Dit koninklijk besluit vervangt het KB van 8 januari 1996, dat tot op heden dé basisregels voor het gunnen van een overheidsopdracht bevatte.

Het nieuwe koninklijk besluit kadert in de uitvoering van de wet overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten van 15 juni 2006, die bij gebreke aan de nodige uitvoeringsregels vooralsnog slechts gedeeltelijk in werking is getreden.

Hier komt dus met de publicatie van het nieuwe KB verandering in. En dit vooral met de inwerkingtreding ervan, die op heden nog niet bepaald is.

De toepassing van het nieuwe KB beperkt zich tot de klassieke sectoren. Een gelijkaardig KB met betrekking tot de speciale sectoren is in voorbereiding.

Ook wat de uitvoeringsfase van een overheidsopdracht betreft, wordt een nieuw KB, dit ter vervanging van het KB van 26 september 1996 met in bijlage de Algemene Aannemingsvoorwaarden, voorbereid.

Met deze wijzigingen komen we geleidelijk tot het volgende nieuwe wettelijke kader inzake overheidsopdrachten.

	KLASSIEKE SECTOREN	SPECIALE SECTOREN - PUBLIEK	SPECIALE SECTOREN - PRIVAAT
GUNNING	Wet overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten van 15 juni 2006 Nog te verschijnen wet inzake rechtsbescherming
GUNNING	KB 15 juli 2011 Plaatsing overheidsopdrachten klassieke sectoren	Nog te verschijnen KB	Nog te verschijnen KB
UITVOERING	Nog te verschijnen KB		Gemeen recht

En dit ter vervanging van hetgeen jarenlang de basis van de overheidsopdrachtenreglementering vormde.

	KLASSIEKE SECTOREN	SPECIALE SECTOREN - PUBLIEK	SPECIALE SECTOREN - PRIVAAT
GUNNING	Wet 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten
GUNNING	KB 8 januari 1996 betreffende de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten en de concessies voor openbare werken	KB 10 januari 1996 betreffende de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten in de sectoren water, energie, vervoer en [postdiensten]	KB 18 juni 1996 betreffende de mededinging in het raam van de Europese Gemeenschap van sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten in de sectoren water, energie, vervoer en [postdiensten]
UITVOERING	KB 26 september 1996 tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten en van de concessies voor openbare werken, met in bijlage AAV		Gemeen recht

We houden u uiteraard verder op de hoogte!

KB Plaatsing Overheidsopdrachten gepubliceerd

2011-08-09T13:18:00.000+02:00

In het Belgisch Staatsblad van 9 augustus 2011 verscheen het langverwachte koninklijk besluit van 15 juli 2011 "plaatsing overheidsopdrachten klassieke sectoren".

Het koninklijk besluit geeft uitvoering aan de wet van 15 juni 2006 betreffende overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten en is een van de diverse uitvoeringsbesluiten inzake overheidsopdrachten die in de loop van 2011 zullen verschijnen.

De datum van inwerkingtreding van het nieuwe KB zal worden bepaald bij koninklijk besluit.

Deskundigenonderzoek mogelijk in UDN-schorsingsprocedure?

2011-08-05T10:00:00.002+02:00

Geschillen omtrent overheidsopdrachten hebben vaak een erg technisch karakter. Hoven en rechtbanken moeten in dat geval overgaan tot het aanstellen van een deskundige.

De Raad van State oordeelde meermaals dat dergelijke aanstelling van een deskundige niet te verenigingen valt met het spoedeisende karakter van de procedure tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid (zie bijvoorbeeld het recente arrest nr. 208.568 van 28 oktober 2010).

In arrest nr. 213.960 van 17 juni 2011 lijkt de Raad van State echter de deur open te zetten om ook in een UDN-procedure beroep te doen op een deskundige. De Raad acht de aanstelling van een deskundige mogelijk indien (a) de verzoekende partij erom vraagt in het inleidend verzoekschrift, (b) de vraag omstandig gemotiveerd wordt, (c) een deskundige wordt voorgesteld en (d) de deskundige zich zal aanpassen aan de strikte procedure-eisen die eigen zijn aan de UDN-procedure.

De Raad overweegt:

"Elk van de drie aangebrachte middelen vertoont, gelet op de aard van het voorwerp van de opdracht, uiterst technische aspecten waardoor de draagwijdte van deze middelen de Raad van State niet zonder deskundige ondersteuning ten volle duidelijk is.

De rechtspraak van de Raad ten aanzien van dergelijke middelen is tot op heden dat de aanwijzing van een deskundige niet in te passen is in de huidige procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid en dat deze middelen derhalve niet ernstig zijn omdat ze zich niet lenen tot een snelle toetsing vereist in voornoemde procedure.

Gelet op de artikelen 65/15 en 65/31 van de wet van 23 december 2009 tot invoeging van een nieuw boek betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen in de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten, die de procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid als de enige procedure voor een vordering tot schorsing in de sector overheidsopdrachten voorschrijven, meent de Raad van State dat een dergelijk onderzoek toch niet ondenkbaar is. Dit zou onder andere het geval zijn, wanneer de verzoekende partij dit voorstel zelf formuleert in haar inleidend verzoekschrift, waarbij een deskundigenonderzoek op gemotiveerde wijze gevraagd wordt en waarbij zij een deskundige kan voorstellen die zich ertoe engageert om zijn werkzaamheden strikt in te passen in de contraintes van voornoemde procedure, inzonderheid het binnen de kortste termijn ter beschikking stellen van een deskundigenverslag.

Te dezen echter vragen verzoekende partijen geen deskundigenonderzoek en merken zij ter zitting zelfs op, inzonderheid wat het derde middel betreft, dit in die zin te beoordelen dat een inhoudelijk technische discussie niet aan de orde zou zijn."

Een huurovereenkomst voor een op te richten gebouw is nog geen promotieovereenkomst

2011-07-30T11:26:00.003+02:00

Promotieovereenkomsten zijn in regel onderworpen aan de Overheidsopdrachtenwet van 24 december 1993. Dit geldt niet voor overeenkomsten tot het huren van bijvoorbeeld kantoorgebouwen.

In arrest nr. 211.317 van 17 februari 2011 verduidelijkt de Raad van State het verschil tussen enerzijds een promotieovereenkomst en anderzijds een huurovereenkomst voor een nog op te richten gebouw:

"In een derde middel voert verzoekende partij aan dat er een schending is van artikel 1 van de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten. De bestreden beslissing werd niet genomen op grond van de procedure voorgeschreven in die wet. In wezen gaat het volgens verzoekende partij om een aanneming van werken meer bepaald bij wege van een promotieovereenkomst.

Naar verzoekende partij heeft vernomen wordt hier een gebouw opgetrokken naar specificaties van verwerende partij en dus eigenlijk exclusief opgericht voor haar. De verhuurder draagt het risico van uitvoering en financiering: zulks is eigen aan een promotieovereenkomst; elke promotieovereenkomst wordt gegund onder de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten.

In antwoord op het verweer, betoogt verzoekende partij in haar memorie van wederantwoord nog dat verwerende partij zelf bij de bespreking van het vijfde middel verklaart dat ze al twee jaar bezig is met het project; de bouwaanvraag is trouwens ingediend als voor het bouwen van kantoren voor openbare besturen; dit doet een investeerder slechts als hij zeker is van een return.

Beoordeling van het derde middel

Voorwerp van de bestreden beslissing is het herhuisvesten van overheidsdiensten en het sluiten van een huurcontract. Weliswaar heeft de stedenbouwkundige vergunning voor het gekozen gebouw het bouwen van kantoren voor openbare besturen als voorwerp doch dit laat zich verstaan omdat volgens het toepasselijke bijzonder plan van aanleg het perceel gelegen is in een zone voor openbaar nut waarin principieel geen andere bestemming zou worden toegestaan; de stedenbouwkundige vergunning werd verleend onder de voorwaarde dat het gebouw een openbare functie herbergt precies omdat de gemachtigde ambtenaar vreesde dat de aanvrager een andere bestemming op het oog had; in de motivering van de gemachtigde ambtenaar is er weliswaar sprake van dat er interesse zou zijn van het ministerie van Financiën doch aangezien er daar blijkbaar nog geen garanties over bestonden werd voornoemde voorwaarde uitdrukkelijk opgenomen. Uit de stedenbouwkundige vergunning blijkt dus allerminst dat er gebouwd werd in opdracht van de overheid, laat staan “eigenlijk exclusief” voor de verwerende partij, zoals verzoekende partij beweert; nergens is er sprake van een contract of opdracht waarbij in een bouwconcept wordt voorzien waaraan de exclusieve terbeschikkingstelling aan de verwerende partij wordt gekoppeld.

Ten slotte blijkt uit bladzijde 4 van het voorstel van beslissing van de minister bevoegd voor de Regie aan de Ministerraad, dat inrichtingswerken door de overheid zullen worden uitgevoerd, wat nogmaals tegenspreekt dat het gebouw in opdracht zou zijn uit te voeren.

Verzoekende partij steunt haar middel dus op een verkeerd feitelijk uitgangspunt en dienvolgens is het alleen al om die reden niet gegrond."

Grondwettelijk Hof vernietigt uitgestelde inwerkingtreding van nieuwe regels rechtsbescherming

2011-07-27T10:55:00.001+02:00

De wet van 23 december 2009 voerde een nieuw boek toe aan de Overheidsopdrachtenwet van 24 december 1993 betreffende de rechtsbescherming bij overheidsopdrachten.

Artikel 7 van deze wet regelt de inwerkingtreding van de nieuwe rechtsbeschermingsregels:

"De Koning bepaalt de datum van inwerkingtreding van deze wet.

De overheidsopdrachten, de opdrachten en de prijsvragen voor ontwerpen bekendgemaakt vóór deze datum of waarvoor, bij ontstentenis van een bekendmaking van aankondiging, vóór deze datum een uitnodiging werd verstuurd om een aanvraag tot deelneming of een offerte in te dienen, blijven onderworpen aan de wettelijke en reglementaire bepalingen die gelden op het ogenblik van de aankondiging of van de uitnodiging."

Door het KB van 10 februari 2010 werd de datum van inwerkingtreding vastgesteld op 25 februari 2010.

In arrest nr. 105/2011 van 16 juni 2011 vernietigt het Grondwettelijk Hof het eerste lid van artikel 7. De overgangsbepaling zoals opgenomen in het tweede lid werd niet vernietigd.

Het Grondwettelijk Hof is van oordeel dat er geen enkele reden was om de inwerkingtreding van de wet uit te stellen en de Koning te machtigen om de datum van inwerkingtreding te bepalen. Dit geldt des te meer omdat de nieuwe rechtsbeschermingsregels op grond van richtlijn 2007/66/EG uiterlijk op 20 december 2009 in werking moesten treden.

e-Tendering vanaf 2012 verplicht bij Vlaamse overheid

2011-05-23T21:00:00.000+02:00

De Vlaamse regering nam afgelopen vrijdag de beslissing dat vanaf 2012 op haar overheidsopdrachten enkel nog kan worden ingeschreven op elektronische wijze:

"Begin juni 2001 keurde de Vlaamse Regering de omzendbrief goed over het gebruik van elektronische middelen voor de indiening en ontvangst van kandidaatstellingen en offertes bij overheidsopdrachten. Ze machtigde de bevoegde minister om e-tendering uit te rollen in de Vlaamse overheid en stond het gebruik van elektronische middelen voor de indiening van kandidaatstellingen en offertes bij overheidsopdrachten toe vanaf 1 september 2010. Nu neemt de regering akte van de evaluatie van het e-procurementprogramma en verleent haar goedkeuring aan een aantal bijsturingen. Ze beslist e-tendering verplicht op te leggen vanaf 1 januari 2012."

Daar waar de Vlaamse overheid op dit ogenblik vaak de keuze aan de inschrijver laat om een elektronische dan wel een 'papieren' offerte in te dienen, zullen vanaf volgend jaar alle kandidaatstellingen en offertes op digitale wijze moeten worden ingediend. Voor vele ondernemingen die sinds jaar en dag op overheidsopdrachten inschrijven allicht een hele aanpassing.

Schadevergoedingsrecht bij meerwerken? Een vervolg

2011-05-12T16:21:00.000+02:00

Eerder wezen wij op de bijdrage van Dirk Van Heuven en Jonas Riemslagh in het Jaarboek Overheidsopdrachten 2010-2011 "Schadevergoedingsrecht bij meerwerken?".

Een recent gepubliceerde arrest van het hof van beroep te Antwerpen behandelt dit vraagstuk en bevestigt de conclusie van de auteurs dat er weliswaar een principieel recht op schadevergoeding bestaat, maar dat dit in praktijk erg moeilijk te verkrijgen zal zijn.

Het hof bevestigt het belang van de omschrijving van de werken (en een voorbehoud omtrent de hoeveelheid) in het bestek.
Verder wordt rekening gehouden met de vraag of de inschrijvens zich ter plaatse van de toestand moeten gaan vergewissen voor het indienen van de offerte en of er voor de gunning van de opdracht opmerkingen omtrent de hoeveelheid werden geformuleerd.
Opmerkelijk is dat ook rekening wordt gehouden met het feit dat de aanbestedende overheid slechts over een beperkte expertise beschikte bij het opstellen van het bestek om de omvang van de opdracht te bepalen.

Referntie: Antwerpen 6 april 2010, NjW 2011, nr. 240, 270-275..

Dirk Van Heuven & Jonas Riemslagh publiceren artikel "Schadevergoedingsrecht bij meerwerken?" (Jaarboek Overheidsopdrachten 2010, EBP, 971-986)

2011-05-09T13:44:00.000+02:00

Heeft de aannemer in de overheidsopdrachtenreglementering recht op een schadevergoeding wanneer hem meerwerken worden bevolen? De aannemer heeft uiteraard het recht om betaald te worden voor de meerwerken. desgevallend kan hij om herziening van de eenheidsprijzen of een verlenging van de uitvoeringstermijn verzoeken.
In theorie kan de aannemer eens schadevergoeding vorderen op grond van artikel 16 van de algemene aannemingsvoorwaarden, maar in de praktijk zal hij, aldus de auteurs, slechts zelden het bewijs kunnen leveren van een nalatigheid, een onvoorziene omstandigeheid of een zeer belangrijk nadeel in de zin van artikel 16 AAV.

Sofie Logie publiceert artikel: "De wettelijke regeling inzake prijsherziening: een absoluut principe of aan herziening toe?" (Jaarboek Overheidsopdrachten 2010, EBP, 859-910)

2011-05-09T13:43:00.001+02:00

De prijs van een overheidsopdracht is doorgaans bepaald op forfaitaire wijze, waardoor de risico’s voor eventuele uitvoeringsmoeilijkheden in principe bij de inschrijvers worden gelegd.
Artikel 13 van de algemene aannemingsvoorwaarden (AAV) bepaalt dat de prijs herzienbaar is in functie van bepaalde economische of sociale factoren voor zover dit voorzien is in het bestek of in de overeenkomst.
Op grond van artikel 16 § 2 AAV kunnen partijen om een herziening van de overeenkomst verzoeken in het geval dat de evolutie van de prijzen beschouwd moet worden als een onvoorziene omstandigheid.
Sofie stelt vast dat vaak noch artikel 13 AAV noch artikel 16 AAV het gewenste effect hebben.

Gewijzigde overheidsopdrachtenwet doorstaat eerste toets

2011-04-22T09:47:00.000+02:00

Door de wet van 23 december 2009 werd de Overheidsopdrachtenwet van 24 december 1993 aanzienlijk gewijzigd, in het bijzonder wat de rechtsbescherming betreft. De Overheidsopdrachtenwet werd uitgebreid met een nieuw boek IIbis betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen.

De gemeente Oudergem stelde vernietigingsberoep in tegen de wetswijziging bij het Grondwettelijk Hof, die in arrest nr. 47/2011 van 30 maart 2011 het beroep afwees.

De middelen die de gemeente Oudergem aanvoerde kwamen voort uit de vrees dat zij als aanbestedende overheid zal worden geconfronteerd met een stijging van procedures inzake overheidsopdrachten. Zowel het eerste middel, dat de categorieën van personen die een verhaalprocedure kunnen instellen betrof, als het tweede middel, omtrent de toepasselijkheid van de 'Europese' beschermingsregels voor opdrachten onder de Europese bekendmakingsdrempels, werden door het hof ongegrond bevonden.

Erkenningsvereisten bij raamcontracten bepaald door deelcontract

2011-03-17T21:02:00.000+01:00

In het arrest nr. 210.675 van 25 januari 2011 diende de Raad van State zich uit te spreken over de waarde van een raamovereenkomst in het licht van de erkenningsvereisten.

De verzoekende partij stelde dat bij de gunning van een opdracht van werken de regelgeving over de erkenning van aannemers was geschonden. Zij meende dat de opdracht een erkenning van klasse 4, minstens van klasse 3 vereiste. De aanbestedende overheid oordeelde in het bestek en in het gunningsverslag dat de werken onder klasse 3 vielen. De gekozen inschrijver beschikte slechts over een erkenning van klasse 2. De opdracht betrof een raamcontract:.

Opgeworpen werd:

"Anticiperend op het verweer merkt verzoekende partij op dat men de opdracht niet mag onderverdelen in deelopdrachten om de klasse-drempels te omzeilen. Zij benadrukt in dit verband dat de aankondiging van de opdracht slechts één besteknummer draagt, dat er geen verdeling in percelen is, dat geen afzonderlijke procedure is gevolgd om eventuele deelaspecten te gunnen en dat er slechts één alomvattende offerte werd ingediend door de partijen. (...)"

De Raad van State volgt deze argumentatie niet. Aan de erkenningsvoorwaarden moet pas voldaan zijn wanneer de deelopdracht wordt gegund. Bovendien moet de waarde van verschillen dedeelopdrachten naar oordeel van de Raad niet worden opgeteld, aangezien deze enkel stelt dat de deelopdrachten het bedrag niet mogen overschrijven van de erkenningsklasse van de aannemer:

"Luidens artikel 3 van de wet van 20 maart 1991 lijken de erkenningsvoorwaarden te moeten zijn vervuld op het ogenblik van de gunning. Voorts lijken de erkenningsvoorwaarden luidens artikel 3 van het koninklijk besluit van 26 september 1991 definitief te worden bepaald door het bedrag van de inschrijving waaruit volgt dat de aanduiding van de erkenningsvoorwaarden in het bestek precair lijkt.

Een raamovereenkomst is luidens artikel 3, 15°, van de wet van 15 juni 2006 overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten, een overeenkomst gesloten tussen één of meer aanbestedende overheden of overheidsbedrijven en één of meer aannemers, leveranciers of dienstverleners met het doel gedurende een bepaalde periode de voorwaarden inzake “te gunnen opdrachten” vast te leggen, met name wat betreft de prijzen en eventueel de beoogde hoeveelheden. Artikel 1.5 en artikel 32 van de Richtlijn 2004/18/EG hebben het evenzeer over de “gunning” van opdrachten gebaseerd op een “gesloten” raamovereenkomst.

Te dezen lijkt de rechtsfiguur van de raamovereenkomst met te gunnen deelopdrachten gehanteerd te zijn. Reeds in het collegebesluit van 12 maart 2010 wordt verwezen naar een voorstel te werken met een raamcontract, terminologie die ook terugkomt in de weliswaar ingetrokken collegebesluiten van 16 juli 2010 tot goedkeuring van de bestekken SB/GB/10/06566 en SB/GB/10/06567 en in het selectiebesluit van 10 september 2010. In die laatste besluiten en in het bestek SB/GB/10/06567 is verder sprake van deelopdrachten die aanvangen met een apart aanvangsbevel met een eigen uitvoeringstermijn en een voorlopige oplevering. In de huidige stand van het geding blijkt verder dat deze raamovereenkomst, waarvoor weliswaar een raming bestaat voor de jaren 2010, 2011 en 2012 en een visum voor 880.000 euro voor het lopend dienstjaar, niet gegund wordt voor een bepaald goedgekeurd bedrag maar met verwijzing naar de voorgestelde aanpassingscoëfficiënt op de opgelegde eenheidsprijzen.

Dit betekent dat in de huidige stand van de zaak lijkt te moeten worden aangenomen dat het goed te keuren bedrag van een (deel)opdracht pas kan worden bepaald in functie van de effectief in het kader van deze raamovereenkomst geplaatste bestellingen en dat de klasse waarvoor de aannemer erkend moet zijn, bepaald wordt in functie van het goed te keuren bedrag van elke deelopdracht en niet in functie van het totale geraamde bedrag van de globale opdracht. Pas op het tijdstip van de bestellingen zal duidelijk zijn wat de juiste hoeveelheden van een concrete deelopdracht zijn en staat het bedrag van de inschrijving vast. Dergelijke optie lijkt wel in te houden dat aan tussenkomende partij geen deelopdrachten kunnen worden gegund die, mocht zij alsdan slechts over een erkenning klasse 2 beschikken, het bedrag van klasse 2 overschrijden."

Geen belang tot vernietiging van een toegewezen, maar niet tenuitvoergelegde overheidsopdracht

2011-03-08T18:35:00.000+01:00

In het arrest nr. 210.376 van 13 januari 2011 oordeelde de Raad van State dat een inschrijver geen belang heeft bij de vernietiging van een gunningsbeslissing waarbij een overheidsopdracht wordt toegewezen aan een andere inschrijver, indien de oprdacht nooit is uitgevoerd en nooit zal worden uitgevoerd.

De Raad van State diende zich uit te spreken over een annulatieberoep tegen de gunning van een opdracht voor de levering van meubilair door de Nationale Loterij. Na het indienen van de memorie van wederantwoord, laat de raadsman van de Nationale Loterij aan de Raad weten dat “de NV Nationale Loterij, en [de begunstigde inschrijver] die de overheidsopdracht voor het aankopen van vast meubilair voor de verkooppunten kreeg toegewezen besloten hebben om af te zien van deze overheidsopdracht”. De gunningsbeslissing wordt echter niet ingetrokken.

Dit volstaat volgens de Raad van State om de verzoekende partij haar belang bij de nietigverklaring te ontnemen:

"Het belang van een verzoekende partij om bij de Raad van State een beslissing inzake de toewijzing van een overheidsopdracht te bestrijden, bestaat er idealiter in opnieuw op zijn minst kans te maken om die opdracht toegewezen te krijgen en die zelf uit te voeren.

Er dient vastgesteld te worden dat de toegewezen opdracht geen uitvoering heeft gehad noch zal hebben. Weliswaar is de bestreden beslissing niet ingetrokken en dus niet uit de rechtsorde verdwenen, niettemin heeft verwerende partij definitief van de uitvoering afgezien. Dit is niet zonder gevolgen voor het belang van verzoekende partij.

Verzoekende partij zal immers in geen enkel geval opnieuw op zijn minst kans maken om de opdracht toegewezen te krijgen.

Het beroep is in de concrete omstandigheden van de zaak onontvankelijk bij gebrek aan actueel belang.

Gelet op de beslissing van de verwerende partij om geen uitvoering te geven aan de opdracht dienen de kosten van het beroep ten laste van de verwerende partij gelegd te worden".

Enkele bedenkingen:

- de Raad aanvaardt niet het "gekwalificeerd moreel nadeel" dat de verzoekende partij inroept om haar belang te schragen
-door het niet uitvoeren van een toegewezen opdracht maakt de aanbestedende overheid de gunningsbeslissing onaanvechtbaar voor de Raad van State zonder ze te moeten intrekken (= fouterkenning)
-de inschrijver aan wie de opdracht was toegewezen heeft bij de niet-uitvoering van de opdracht in principe recht op een burgerrechtelijke vergoeding
-ook de inschrijver die zich gegriefd voelt door de gunningsbeslissing zal zich nog kunnen wenden tot de gewone hoven en rechtbanken, maar zal zich voor het bekomen van een schadevergoeding dus niet kunnen beroepen op een vernietigingsarrest van de Raad van State
- de verjaring van de vordering voor de gewone hoven en rechtbanken zal niet worden gestuit door het beroep bij de Raad van State. Dergelijke stuiting treedt enkel op wanneer de Raad van State de bestreden beslissing vernietigt ...

Aannemingscontract voor bouwwerken zonder vergunning nietig

2011-02-19T17:02:00.000+01:00

Dit korte bericht om u eraan te herinneren dat een aannemingcontract over onvergunde bouwwerken een nietig contract is.

Het hof van beroep te Gent bevestigde in een arrest van 26 november 2004 (RABG 2007, 627) dat de aannemer in dat geval enkel (hoogstens) aanspraak kan maken op een louter kostendekkende vergoeding van materialen en arbeid.

Elke aannemer die wordt gevraagd om werken uit te voeren doet er dus goed aan zich te verzekeren dat deze werken vergund zijn. Niet alleen dreigt hij niet (volledig) betaald te worden, bovendien dreigt hij ook ... mede strafrechtelijk aansprakelijk te zijn voor het stedenbouwmisdrijf.

Gebruik geen referenties van een onderaannemer … waarvan geen sprake is in de offerte!

2011-01-28T09:24:00.000+01:00

In een interessant (nog niet gepubliceerd) arrest nr. 210.658 van 25 januari 2011 gaat de Raad van State de vraag uit de weg in welke mate beroep kan gedaan worden op een onderaannemer om te voldoen aan de erkenningsvereiste.

In dit arrest geeft de Raad van State de verzoekende partij gelijk omdat uit het dossier bleek dat er eerst sprake was van de onderaannemer waarvan de erkenning werd “gebruikt”… na vraag vanwege de overheid.

De Raad van State besliste:

“Daargelaten de vraag of verzoekende partij al dan niet een beroep mocht doen op een onderaannemer om te voldoen aan het erkenningsvereiste, welke vraag rijst in de context van het eerste middel, dient te worden vastgesteld dat dit in elk geval slechts mogelijk lijkt wanneer zij, overeenkomstig de artikelen 18 en 19, 2e lid, van het voormelde Koninklijk Besluit van 8 januari 1996 bij de aanbestedende dienst aantoont dat zij zal beschikken over de voor de uitvoering van de opdracht noodzakelijke middelen door overlegging van de verbintenis van deze onderaannemer om de inschrijver dergelijke middelen ter beschikking te stellen.
(…)
Daargelaten de vraag of het toegestaan is om bewijs van voormelde verbintenis ook nog na de indiening van de offerte voor te leggen – eventueel met toepassing van artikel 20, par. 3, van het voormelde Koninklijk Besluit van 8 januari 1996 op grond waarvan de inschrijvers kan worden gevraagd de overgelegde getuigschriften en documenten aan te vullen -, lijkt uit samenlezing van het hiervoor aangehaalde artikel 20, § 1, 1e lid, en voormeld artikel 90, § 1, 3° op het eerste gezicht te kunnen worden afgeleid dat, indien een inschrijver zich wat betreft het voldoen aan het erkennigsvereiste wenst te beroepen op een onderaannemer, hij deze onderaannemer evenals het feit dat deze onderaannemer is ingeschreven op de lijst van de erkende aannemers, dan wel zich beroept op de toepassing van artikel 3, §1, 2°, van voormelde wet van 20 maart 1991, dient te vermelden in de aanvraag tot deelneming of de offerte zelf.
(…)
Op het eerste gezicht dient te worden vastgesteld dat in de offerte van de nv E.C. nergens wordt vermeld dat de nv C. zal optreden als onderaannemer.
(…)
Uit de vermelde stukken van het administratief dossier blijkt dat pas na de indiening van de offertes en nadat er een probleem bleek te zijn met de erkenning van de nv E.C., deze laatste plots een van haar partners met wie zij naar eigen zeggen vaak samenwerkt plots opgeeft als onderaannemer en daarbij tevens een zogenaamde verbintenis voorleg vanwege nv C. ondertekend door een “commercieel directeur” van deze laatste vennootschap.
Op het eerste gezicht blijkt voorts niet dat verwerende partij , die in het gunningsverslag louter vermeldt dat de nv E.C. voldoet aan het erkenningsvereiste nu zij het bewijs heeft geleverd dat een van haar onderaannemers, meer bepaald de nv C., de vereiste erkenning bezit, ook het bewijs dat verzoekende partij daadwerkelijk kan beschikken over de middelen van deze beweerde onderaannemer concreet en op zorgvuldige wijze heeft onderzocht.
(…)
Op het eerste gezicht dient te worden vastgesteld dat het erkenningsvereiste volledig zou worden uitgehold indien het toelaatbaar zou worden geacht om post factum een andere onderneming als onderaannemer te vermelden met het oog op het voldoen aan het erkenningsvereiste, zonder dat bovendien de verbintenis vanwege deze beweerde onderaannemer concreet wordt onderzocht en blijkt waarop die onderaanneming precies betrekking heeft”.

Volgt. Schorsing (bij uiterst dringende noodzakelijkheid).

Referentie: RvS nr. 210.658, 25 januari 2011 (PUB 502709)

Overheid moet kiezen voor schone en energiezuinige wegvoertuigen

2011-01-07T09:45:00.000+01:00

Op 15 januari 2011 treedt het koninklijk besluit van 20 december 2010 inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen in het kader van overheidsopdrachten in werking. Aanbestedende overheden zullen rekening moeten houden met de milieu-impact van de gekozen voertuigen.

Dit besluit is van toepassing op de "levering" van voertuigen. Dit omvat zowel de aankoop, leasing, huur of huurkoop, met of zonder aankoopoptie van deze voertuigen. Er wordt evenwel voorzien in vrijstellingen: onder meer de voor bijzondere doeleinden ontworpen en gebouwde voertuigen die hoofdzakelijk op bouwplaatsen, in steengroeven, in havens en op luchthavens worden gebruikt en de voertuigen die zijn ontworpen en gebouwd voor strijdkrachten, de civiele bescherming, de brandweer en de politie vallen niet onder het KB van 20 december 2010.

Artikel 4 van het KB bepaalt dat "de aanbestedende instantie rekening [houdt] met de energie- en milieueffecten van de voertuigen tijdens hun operationele levensduur overeenkomstig artikel 5, § 1, en past daartoe ten minste één van de in artikel 5, § 2, bedoelde methodes toe.

Art. 5. bepaalt:

§ 1. De aanbestedende instantie houdt ten minste rekening met de volgende operationele energie- en milieueffecten :
1° het energieverbruik,
2° de uitstoot van CO2, en
3° de uitstoot van NOx, NMHC en fijne stofdeeltjes.
De aanbestedende instantie kan daarnaast ook andere milieueffecten in aanmerking nemen.
§ 2. Aan de in artikel 4 en § 1 van dit artikel bedoelde eisen wordt voldaan door het gebruik van één of elke van de volgende methodes :
1° door in de opdrachtdocumenten technische specificaties op te nemen inzake energie- en milieuprestaties met betrekking tot elk van de in aanmerking genomen effecten, alsmede eventuele bijkomende milieueffecten;
2° door energie- en milieueffecten als gunningscriterium te gebruiken. Indien met de kostprijs van deze effecten rekening wordt gehouden bij de gunning, wordt gebruik gemaakt van de in artikel 6 vastgestelde methode.

Zowel het koninklijk besluit werd met het advies van de Raad van State en het verslag aan de Koning gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 24 december 2010.

Het Bulletin der Aanbestedingen verhuist en vernieuwt

2011-01-05T13:04:00.000+01:00

Het jaar 2011 luidt het einde in van het oude (en vertrouwde) Bulletin der Aanbestedingen.

Op 1 januari 2011 werd het Bulletin der Aanbestedingen overgedragen van de FOD Justitie naar de FOD Personeel en Organisatie. Met deze overdracht wijzigt ook de website waarop de aankondigingen kunnen worden opgezocht. De aankondigingen tot en met 31 december 2010 zijn nog steeds terug te vinden op het Bulletin via de website van de FOD Justitie. Opdrachten die na deze datum zijn gepubliceerd zijn terug te vinden via de website e-Notification.

De overdracht werd aangekondigd in het bericht 2010/02053 in het Belgisch Staatsblad van 6 september 2010.

Het plaatsen van een aankondiging is gratis wanneer deze wordt verzonden via de e-Notification website of via een speciaal softwareprogramma dat door de dienst e-Procurement van de FOD Personeel en Organisatie is geaccrediteerd. De bekendmakingskosten voor aankondigingen verstuurd per post, per fax of per e-mail) worden tegen een forfaitaire prijs gefactureerd. De bekendmakingskost voor een aankondiging bedraagt 2.000 euro (exclusief btw) voor maximum 15 gepubliceerde pagina's. De bekendmakingskost voor een wijzigingsbericht (max. 15 pagina's) bedraagt 1.000 euro (exclusief btw). Aankondigingen die meer dan 15 gepubliceerde pagina's bevatten, zullen per extra pagina 200 euro (exclusief btw) kosten. Tweetalige aankondigingen worden als 2 afzonderlijke aankondigingen gefactureerd.

Meer info vindt u op:
- website: https://enot.publicprocurement.be/
- telefoon: 02 790 52 00
- mail: e.proc@publicprocurement.be

Publius wenst u een dynamisch 2011

2010-12-24T15:03:00.001+01:00

Voor Publius wordt 2011 opnieuw een opmerkelijk jaar. Ons kantorennet wordt verder uitgebreid. Nieuwe advocaten zullen ons vervoegen.
We wensen u een even dynamisch 2011 !

Liberalisering postdiensten leidt tot overheidsopdrachten voor het bestellen van brieven

2010-11-26T14:44:00.000+01:00

Ten laatste op 31 december 2010 dient België de Europese richtlijn 2008/6/EG betreffende de liberalisering van de postdiensten om te zetten. Vanaf die datum zullen ook andere bedrijven van bpost (tot voor kort 'De Post') brieven tot en met 50 gram mogen verzenden. De markt voor zwaardere brieven en pakjes was reeds vrijgemaakt.

Aangezien "postvervoer" een dienst is die opgenomen is in de bijlagen bij de Overheidsopdrachtenwet, zullen overheden voortaan ook voor deze diensten de overheidsopdrachtenreglementering moeten respecteren.

In een omzendbrief van 15 november 2010 stelt de eerste minister dat "dit [inhoudt] dat de aanbestedende overheden terzake hun behoeften zullen moeten bepalen en ramen om vervolgens een opdracht te plaatsen - in voorkomend geval met bekendmaking in het Bulletin der Aanbestedingen en eventueel, voor de opdrachten die de Europese drempelbedragen bereiken, in het Publicatieblad van de Europese Unie - en te gunnen volgens de toepasselijke procedurevoorschriften. De aanbestedende overheden worden dan ook aangespoord zich hierop reeds voor te bereiden."

In praktijk zullen honderden overheden in de toekomst een overheidsopdracht dienen uit te schrijven voor het leveren van postdiensten, want zoals de omzendbrief stelt: "Brievenpost van minder dan vijftig gram maakt de overgrote meerderheid uit van de zendingen van de aanbestedende overheden."

Dirk Van Heuven spreekt op studiedag "Contracteren met de overheid" (M&D Seminars, St. Niklaas 30 november 2010)

2010-10-25T13:39:00.000+02:00

Als eerste spreker verzorgt Dirk onder de titel "10 basisregels bij overheidscontracteren" de inleiding:

- De overheid is een bijzondere contractant
- De overheid dient het algemeen belang
- De overheid kan niet buiten de eigen bevoegdheden treden
- De overheid kan in principe vrij kiezen tussen de publiekrechtelijke of privaatrechtelijke weg
- De mededinging als regel bij het kiezen van een medecontractant.
- De overheid is gehouden tot transparantie en objectiviteit
- De overheid is onderworpen aan de motiveringsplicht
- De overheid moet de openbaarheidsreglementering respecteren
- De domeinleer en de precariteitsregel als beperking op de contractvrijheid van de overheid
- De ‘acte détachable’ versus het eigenlijke contract

Anderen hebben het over (a) de rechtsbescherming bij overheidscontracteren; (b) de administratieve en de burgerrechtelijke benadering DBFM-contracten: een juridische analyse; (c) de prijs bij een contract met de overheid en (d) dading en alternatieve vormen van geschillenbeslechting in het overheidsopdrachtenrecht.

Interesse? Kijk eens naar deze link.

Sofie Logie publiceert artikel "De preventieve rechtsbescherming bij de gunning van PPS-opdrachten” in C. De Koninck e.a. (ed.) Jaarboek Overheidsopdrachten 2009-2010, EBP Publishers

2010-08-30T08:33:00.000+02:00

In dit lijvige artikel gaat Sofie in op de rechtsbescherming die een private partner geniet bij de toewijzing van een PPS-opdracht.

Vertrekkende vanuit het gegeven dat PPS een koepelbegrip is, verschillen ook de verhaalsmogelijkheden in functie van de rechtsfiguren, vervat in de PPS.

Vooral wanneer de PPS niet als een overheidsopdracht wordt gekwalificeerd, is de rechtsbescherming totaal gebrekkig te noemen. Het ontbreken van een wettelijk kader bij de toewijzing, o.m. de afwezigheid van concrete gunningsprocedures en de verplichting tot het respecteren van een wettelijke wachttermijn, stelt de niet-verkozen inschrijvers vaak voor voldongen feiten. De intussen totstandgekomen PPS-overeenkomst ontneemt de Raad van State elke bevoegdheid in kortgeding, terwijl voor de burgerlijke rechter om de overeenkomst te laten schorsen cq. nietig te verklaren dan weer bedrog en/of dwaling bewezen moet worden.

Maar zelfs in het geval van een overheidsopdracht, is de wettelijk voorziene rechtsbescherming niet zaligmakend. Het veelal complexe karakter van een PPS-opdracht laat de misnoegde inschrijver kennis maken met de beperkingen van de procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid, o.m. met de onmogelijkheid om een deskundige aan te laten stellen..

ISO-certificatie door de Raad van State aanvaard als selectiecriterium in overheidsopdrachten

2010-07-26T19:34:00.000+02:00

In het arrest nummer 206.645 van 15 juli 2010 weerlegt de Raad van State de kritiek van verzoekende partij als zou een ISO-9002 niet onder het begrip “beroepskwalificaties” kan vallen, zoals opgenomen in artikel 19.1° van het Koninklijk Besluit van 8 januari 1996 betreffende de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten en de concessies voor openbare werken:

“Deze zienswijze wordt niet bijgevallen. Artikel 19, eerste lid, 1°, maakt immers gewag van beroepskwalificaties van zowel “de aannemer” als “het ondernemingskader” als van “de verantwoordelijke(n) voor de leiding van de werken”. Er wordt niet ingezien om welke reden de beroepskwalificatie enkel van natuurlijke personen zou mogen worden gevraagd op grond van de betrokken bepaling.

In zoverre de verzoekende partij voorts de schending inroept van de omzendbrief van 10 februari 1998 van de eerste minister – “Overheidsopdrachten – Kwalificatieve selectie van aannemers, leveranciers en dienstverleners”, wordt vastgesteld dat verzoekende partij niet betoogt en evenmin blijkt dat deze omzendbrief het bindend karakter zou vertonen waardoor hij dienstig als vernietigingsgrond kan worden aangevoerd.

Wat de stelling van de verzoekende partij betreft dat een ISO-attest “nooit een garantie [kan] bieden dat een aannemer dermate geschoold is dat hij een technische bekwaamheid kan garanderen” en aan elke organisatie, ongeacht voor welke activiteit of product, kan worden toegekend, kan de argumentatie van de verwerende partij worden bijgevallen waar deze stelt dat “een ISO-certificaat […] een kwalitatief eindproduct garandeert door middel van het opleggen van eisen aan de volledige organisatie, van het volledige ondernemingskader tot en met de verantwoordelijke voor de leiding van de werken” en een kwalitatief eindproduct technische bekwaamheid van de aannemer en diens personeel impliceert".

Belang bij een vernietigingsprocedure voor de Raad van State tegen de heraanbesteding van een overheidsopdracht

2010-07-20T19:58:00.000+02:00

De Raad van State beslist in een recent arrest nr. 206.597 van 13 juli 2010 (ambtshalve) dat een beroep tot nietigverklaring tegen de beslissing om een overheidsopdracht niet uit te schrijven maar integendeel opnieuw aan te besteden onontvankelijk is indien de verzoeker niet deelneemt aan de nieuwe overheidsopdracht noch de daaruit voortvloeiende toewijzingsbeslissing aanvecht.

Een gekwalificeerd moreel belang en het bekomen van een titel tot schadeloosstelling volstaan niet.

Referentie: D7590/1-2

Een niet-wettelijk voorziene wachttermijn kan enkel bij eenzijdig verzoekschrift afgedwongen worden

2010-07-13T19:42:00.000+02:00

Het Hof van Beroep te Antwerpen bevestigt het evidente, met name dat bij afwezigheid van een wettelijke wachttermijn, de enige mogelijkheid om te vermijden dat de vergunningsbeslissing van een overheidsopdracht wordt betekend, erin bestaat om de rechter in kortgeding bij eenzijdig verzoekschrift te vatten “om de eenvoudige reden dat het starten van het tegensprekelijk kortgeding op zichzelf het sein kan zijn voor de aanbestedende overheid om de toewijzingsbeslissing te notificeren, waardoor elk verzoek tot tussenkomst van de kortgedingrechter te laat komt (De Koninck, P. Flamey en K. Ronse “Schade en schadeloosstelling bij de gunning en de uitvoering van overheidsopdrachten”, Antwerpen, Maklu, 2005,113).

De omstandigheid dat verzoeker bij het opdrachtgevend bestuur had aangedrongen om een wachttermijn in acht te nemen, zonder dat het bestuur erop heeft gereageerd, verandert, aldus het Hof van Beroep te Antwerpen in een arrest van 30 juni 2010, niets aan het feit dat de procedure bij eenzijdig verzoekschrift het enige rechtsmiddel blijft, waarop een kandidaat die vreest niet te worden verkozen beroep kan doen op het recht tot het respecteren van de wachttermijn te vrijwaren.

Zolang de vergunningsbeslissing niet wordt betekend aan de begunstigde aannemer, behoudt de procedure bij eenzijdig verzoekschrift haar spoedeisend karakter".

Referentie: Antwerpen 30 juni 2010, ng (ref PUB502481)

Bent u leidend ambtenaar of verantwoordelijke voor een aankoopdienst ?

2010-07-11T15:58:00.000+02:00

Op 21 juni 2010 werd in Belgisch Staatsblad de “Omzendbrief : overheidsopdrachten – deontologie – belangenvermenging – verklaringen op erewoord” gepubliceerd.

Deze omzendbrief voorziet in nieuwe verplichtingen voor alle ambtenaren belast met taken in het kader van de gunning van, of het toezicht op de uitvoering van overheidsopdrachten. In het bijzonder wordt gedacht aan de verantwoordelijke van een aankoopdienst van een beleidscel of een secretariaat van een minister, de verantwoordelijke van een aankoopdienst van een FOD, een ministerieel kabinet of een ministerie die desgevallend - via delegatie - beslissingsbevoegdheid heeft, de auteur van het bestek, het uitvoerend personeel van een aankoopdienst dat toegang heeft tot de inhoud van aanvragen tot deelneming en de offertes, het personeelslid dat deelneemt aan een evaluatiecommissie of een jury, de toezichthouder op de werf, het personeelslid dat schuldvorderingen of facturen beheert, het personeelslid dat tegelijkertijd via een arbeidscontract of een aannemingsovereenkomst is verbonden aan de kandidaat of inschrijver,...

Deze ambtenaren zijn verplicht een schriftelijke verklaring af te leggen waarin zij bevestigen kennis te hebben genomen van artikel 10 van de wet van 24 december 1993 inzake het verbod om tussen te komen bij de gunning van en het toezicht op de uitvoering van een overheidsopdracht in geval van belangenvermenging.

Naast deze algemene verklaring dient voor elke specifieke overheidsopdracht waarvoor zij menen zich in een mogelijke toestand van belangenvermenging te bevinden, een bijkomende kennisgeving te gebeuren.

Deze verklaringen worden opgemaakt conform het model van de Omzendbrief. Zij worden geviseerd door de hiërarchische meerdere en bewaard in het persoonlijk dossier in geval van een statutair personeelslid. Indien het om een contractueel personeelslid gaat, wordt één exemplaar bij de overheid bewaard, en één exemplaar aan het personeelslid overhandigd.

De voormelde verklaringen zijn evenwel niet vereist indien louter uitvoerende taken worden verricht die geen beoordelingsbevoegdheid, noch kennisname van vertrouwelijke gegevens impliceren, en die dus weinig gevaar op belangenvermenging inhouden.

Deze bijkomende verplichtingen doen geen afbreuk aan de reeds in artikel 10 voorziene wrakingsplicht in geval van bloed- of aanverwantschap enerzijds en eigendom, mede-eigendom, het optreden als werkend vennoot of de directie- of beheersbevoegdheid van een van de kandidaten of inschrijvers anderzijds, noch aan de bestaande informatieverplichting in geval van een aandeelhoudersschap van minstens 5 % van het maatschappelijk kapitaal van een kandidaat of inschrijver.

Deze omzendbrief treedt in werking de dag waarop hij in het Belgisch Staatsblad werd bekendgemaakt.

Voor meer informatie : Sofie Logie (slogie@publius.be)

Na Open VLD, Open PPS

2010-05-01T02:48:00.000+02:00

Zie de merkwaardige "open" oproep in verband met PPS "design"-gevangenissen.

Nieuwe omzendbrief vervreemding onroerende goederen door lokale besturen

2010-03-21T18:53:00.000+01:00

Lees verder op onze blog Lokale Besturen.

Geen overheidsfout bij plots wijzigende rechtspraak

2010-03-02T19:54:00.000+01:00

De rechtbank van eerste aanleg te Kortrijk heeft in een recent vonnis van 16 februari 2010 geoordeeld dat een plotse wijziging in de rechtspraak omtrent de interpretatie van een rechtsregel niet automatisch tot gevolg heeft dat diegene de een inbreuk maakt op deze nieuwe interpretatie aansprakelijk kan gesteld worden.

In het geval dat aan het vonnis ten grondslag lag, had een bestuur bij een overheidsopdracht in het bestek weliswaar voorzien in de weging van elk gunningscriterium, maar niet in een exacte weging van de subgunningscriteria. Dit laatste was conform de vaste rechtspraak van de Raad van State ook niet vereist. Evenwel besliste het Hof van Justitie van Luxemburg nadien in het arrest Lianakis e.a. op 24 januari 2008 dat het transparantiebeginsel veronderstelt dat alle criteria op grond waarvan een gunning wordt overwogen kenbaar en kwantificeerbaar moeten zijn (de subgunningscriteria inbegrepen).

De rechtbank te Kortrijk boog zich over de vraag of deze wijzigende rechtspraak automatisch tot gevolg heeft dat het bestuur een fout heeft gemaakt door niet aan alle subgunningscriteria een precieze weging toe te kennen. De rechtbank oordeelt genuanceerd:

“Van een normaal en zorgvuldig OCMW kan inderdaad niet méér verwacht worden dan dat zij op het ogenblik van het uitschrijven van het bestek geldende regels en de interpretatie die hieraan op dat ogenblik in de rechtspraak en rechtsleer wordt gegeven, correct toepast. Uit het geheel van de voorliggende feiten en stukken blijkt dat het OCMW (…) zich diligent heeft gedragen bij het kwantificeren van de gunningscriteria en het toekennen van de opdracht aan (…). Naar het oordeel van de Rechtbank heeft het OCMW (…) om voornoemde reden geen fout begaan door na de indienen van de offertes een bepaald gewicht aan voorheen niet-gekwantificeerde onderdelen toe te kennen.”

De vordering van de eiser werd dan ook als ongegrond verworpen.

Referentie: Rb. Kortrijk, 16 februari 2010, onuitgeg. (PUB501793)

Overheden kunnen gerechtsdeurwaarders slechts aanstellen na mededinging

2010-02-03T23:46:00.000+01:00

De Raad van State beslist in zijn arrest nr. 196.609 van 1 oktober 2009 dat overheden verplicht zijn de overheidsopdrachtenreglementering te respecteren bij de aanstelling van een gerechtsdeurwaarder.

De Raad van State maakt zich letterlijk de bewoordingen eigen van een eerdere uitspraak van de rechtbank van eerste aanleg te Brussel:

"In zoverre er discussie zou kunnen bestaan over de vraag of de diensten die gerechtsdeurwaarders verlenen aan aanbestedende overheden vallen onder de ‘diensten van juridische aard’, stelt de rechtbank vast dat deze diensten minstens vallen onder de restcategorie van de ‘andere diensten’.
Hieruit volgt dat de diensten van gerechtsdeurwaarders onderworpen zijn aan voormelde wet van 24 december 1993, en bijgevolg slechts door aanbestedende XII-5141-10/13 overheden mogen gegund worden na mededinging (artikel 1, § 1, van deze wet).

De omstandigheid dat de ambtstaken en de tarieven van de gerechtsdeurwaarders wettelijk zijn vastgelegd, doet hieraan geen afbreuk.
De rechtbank ziet niet in waarom de wettelijke vastlegging van de ‘ambtstaken’ van de gerechtsdeurwaarder de mogelijkheid tot mededinging zou uitsluiten.
Wat de wettelijke toepassing van tarieven betreft, blijkt uit niets dat de prijs bij de gunning van overheidsopdrachten een criterium moet zijn. De omstandigheid dat de prijs voor de uitvoering van een overheidsopdracht wettelijk is vastgelegd, betekent enkel dat het niet mogelijk zal zijn de opdracht te gunnen volgens de procedure van aanbesteding. Er bestaat evenwel geen bezwaar tegen de toepassing van een procedure van offerte-aanvraag of van een onderhandelingsprocedure. De wettelijke vastlegging van de ambtstaken en tarieven van de gerechtsdeskundige staat dan ook de toepassing van de wetgeving overheidsopdrachten niet in de weg.

De eventuele omstandigheid dat de opdracht kan worden gegund zonder de naleving van de bekendmakingsregels bij de aanvang van de procedure, belet evenmin dat de voormelde wet van 24 december 1993 van toepassing is.
De gevallen waarin tot het gunnen van een overheidsopdracht kan worden overgegaan zonder naleving van de bekendmakingsregels zijn limitatief opgesomd in artikel 17, § 2, van voormelde wet van 24 december 1993.
Daarbij wordt uitdrukkelijk bepaald dat de aanbestedende overheid die zich op één van de gevallen van artikel 17, § 2, wenst te beroepen, ‘indien mogelijk’, ‘meerdere aannemers, leveranciers of dienstverleners’ dient te raadplegen.

Als zodanig bevat dit artikel 17, § 2, een bevestiging van het gelijkheidsbeginsel, afgeleid uit de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, dat de overheden verplicht om steeds, indien mogelijk, alle kandidaten voor het sluiten van een overeenkomst een gelijke kans daartoe te geven.

De Vlaamse Gemeenschap houdt niet voor dat het in de voorliggende zaak onmogelijk was om verschillende gerechtsdeurwaarderskantoren te raadplegen alvorens tot gunning van de opdracht over te gaan. Uit de gegevens van het dossier blijkt trouwens ook duidelijk dat een dergelijke raadpleging niet onmogelijk was. In zoverre de Vlaamse Gemeenschap zich op één van de gevallen van artikel 17, § 2, zou kunnen beroepen, blijkt dat dit voor de beslechting van dit geschil zonder belang is : er diende hoe dan ook een vorm van mededinging georganiseerd te worden waarbij aan meerdere gerechtsdeurwaarders de gelegenheid werd gegeven om zich kandidaat te stellen."
De Raad van State voegt daar zelf aan toe:

"De toepasselijkheid van de wetgeving overheidsopdrachten en de principiële verplichting tot het in mededinging stellen van de opdracht geldtongeacht het antwoord op de vraag of het Europees drempelbedrag te dezen al dan niet werd bereikt.
Ook in de gevallen waarin tot het gunnen van een overheidsopdracht kan worden overgegaan zonder naleving van de bekendmakingsregels overeenkomstig artikel 17, §2, van de voormelde wet van 24 december 1993, dient de aanbestedende overheid immers, indien mogelijk,meerdere aannemers, leveranciers of dienstverleners te raadplegen.
De verwerende partij toont nergens aan dat dergelijke raadpleging te dezen niet mogelijk was".

Besloten wordt dat de overheid (de Vlaamse Gemeenschap) artikel 1, § 1, van de voormelde wet van 24 december 1993 en het gelijkheidsbeginsel heeft overtreden door de overeenkomst in kwestie te sluiten met het gerechtsdeurwaarderskantoor(...), zonder voorafgaandelijke mededinging.

Uiteraard geldt deze redenering mutatis mutandis voor alle overheden onderworpen aan de overheidsopdrachtenreglementering.

De zaak had betrekking op de rechtsreeks toewijzing door de overheid zelf van een gerechtseurwaarder voor invorderingsdossiers.
Vooralsnog blijkt niet dat de overheidsadvocaat zelf niet langer zijn eigen gerechtsdeurwaarder mag kiezen...